{"id":175068,"date":"2025-03-21T00:00:00","date_gmt":"2025-03-20T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/mogelijke-behandelingen-voor-chronische-spontane-urticaria\/"},"modified":"2026-03-26T17:30:08","modified_gmt":"2026-03-26T16:30:08","slug":"mogelijke-behandelingen-voor-chronische-spontane-urticaria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/mogelijke-behandelingen-voor-chronische-spontane-urticaria\/","title":{"rendered":"Mogelijke behandelingen voor chronische spontane urticaria"},"content":{"rendered":"<h2>Inleiding<\/h2>\n<p>Chronische urticaria wordt gedefinieerd als een huidaandoening in de vorm van jeukende plaques en\/of oedeem sinds <b>meer dan 6 weken<\/b>.<\/p>\n<p>De aandoening wordt <strong><em>spontaan<\/em><\/strong> genoemd als de klachten verschijnen zonder bekende specifieke uitlokkende factor&#x002C; en kan zich eenmalig voordoen of recidiveren. Wereldwijd treft dit type van urticaria ongeveer <strong>1% van de bevolking<\/strong>&#x002C; en het wordt het vaakst gezien bij vrouwen tussen 30 en 50 jaar.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>1<\/sup><\/span><\/p>\n<p>Het doel van de behandeling is om de ziekte volledig onder controle te krijgen&#x002C; zonder verdere tekenen en symptomen.<\/p>\n<h2>Niet-medicamenteuze behandeling<\/h2>\n<p>De eerste stap bestaat uit het <strong>vermijden van uitlokkende factoren<\/strong> zoals stress&#x002C; alcohol&#x002C; opio&iuml;den&#x002C; acetylsalicylzuur en andere niet-stero&iuml;dale anti-inflammatoire middelen (NSAID&rsquo;s). Stress kan een belangrijke rol spelen bij chronische urticaria&#x002C; al is het onderliggende mechanisme niet duidelijk. Het is belangrijk om pati&euml;nten uit te leggen dat ze aan stressbeheersing moeten doen om de klachten beter onder controle te krijgen.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>2<\/sup><\/span><\/p>\n<h2>Medicamenteuze behandeling<\/h2>\n<h3>Eerste lijn<\/h3>\n<h4>Weinig sederende antihistaminica<\/h4>\n<p><strong>De weinig sederende antihistaminica <\/strong>(antihistaminica van de tweede generatie) vormen een eerste behandelingsoptie bij de aanpak van chronische spontane urticaria. Welk antihistaminicum er gekozen wordt&#x002C; varieert van pati&euml;nt tot pati&euml;nt en hangt af van de werkzaamheid&#x002C; de prijs en de ongewenste effecten die de pati&euml;nt ervaart. We kunnen op het vlak van werkzaamheid en ongewenste effecten immers geen onderscheid maken tussen de weinig sederende antihistaminica onderling (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=25197'>zie 12.4.1.1. Weinig sedatieve antihistaminica<\/a>).<span class='folia-referentie-nummer'><sup>2&#x002C; 4<\/sup><\/span><\/p>\n<p>Als startbehandeling wordt de gebruikelijke dosering voorgeschreven (zie rubriek <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=25197'><em>Dosering<\/em> in het Repertorium<\/a>). Als de klachten niet verdwijnen met de gebruikelijke dosering (na 2 tot 4 weken of bij ondraaglijke klachten)&#x002C; mag de dosis eerst verdubbeld worden.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>4&#x002C;8<\/sup><\/span> Volgens bepaalde bronnen mag die vervolgens worden verhoogd tot 4 keer de gebruikelijke dosering (<em>off-label<\/em>-gebruik).<span class='folia-referentie-nummer'><sup>3&#x002C;5<\/sup><\/span> <strong>In dat geval zullen er vaker bijwerkingen (sedatie) optreden&#x002C; en dat moet met de pati&euml;nt besproken worden<\/strong><span class='folia-referentie-nummer'><sup> 3&#x002C; 4<\/sup><\/span><\/p>\n<div class='detailed-content'>Hoewel uit sommige gegevens blijkt dat het voordelen heeft om af te wisselen tussen desloratadine en levocetirizine&#x002C; blijft de verhoging van de dosering tot vier keer de aanbevolen dosis beter onderbouwd&#x002C; en kan overwogen worden om van molecule te veranderen als de pati&euml;nt ongewenste effecten krijgt.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>5<\/sup><\/span><\/div>\n<h4>Sederende antihistaminica: veel ongewenste effecten<\/h4>\n<p>Sederende antihistaminica (antihistaminica van de eerste generatie) zijn niet werkzamer dan weinig sederende antihistaminica en veroorzaken sedatie en anticholinerge ongewenste effecten.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>4 <\/sup><\/span>&nbsp;De weinig sederende antihistaminica hebben bij chronische urticaria dus een beter veiligheidsprofiel dan de sederende antihistaminica. Hoewel ze werkzaam zijn&#x002C; wordt het gebruik van die laatste dus beperkt door hun ongewenste effecten&#x002C; met name sedatie en anticholinerge effecten (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=25205'>zie 12.4.1.2. Sederende antihistaminica<\/a>).<span class='folia-referentie-nummer'><sup>2<\/sup><\/span><\/p>\n<h4>Systemische corticostero&iuml;den: slechts kortdurend bij exacerbaties<\/h4>\n<p>Bij sommige pati&euml;nten zijn <strong>systemische corticostero&iuml;den<\/strong> noodzakelijk om de symptomen van een <strong>exacerbatie<\/strong> onder controle te krijgen&#x002C; dit gedurende maximaal 10 dagen.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>1&#x002C;4<\/sup><\/span> Systemische corticostero&iuml;den worden niet langdurig gebruikt gezien hun ongewenste effecten (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/6?frag=4887'>zie 5.4. Corticostero&iuml;den<\/a>).<br \/> Opm.: lokale toepassing van corticostero&iuml;den is geen werkzame behandeling voor chronische spontane urticaria.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>2&#x002C; 3&#x002C; 4<\/sup><\/span><\/p>\n<h4>Montelukast: geen bewijs voor werkzaamheid<\/h4>\n<p>Montelukast wordt soms <em>offlabel<\/em> gebruikt in combinatie met een maximale dosis van een antihistaminicum. De beschikbare gegevens laten echter niet toe de plaats van leukotrieenantagonisten bij de aanpak van chronische urticaria te bepalen.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>3<\/sup><\/span><\/p>\n<h3>Tweede lijn en nieuwe opties<\/h3>\n<h4>Omalizumab<\/h4>\n<p><strong>Als de behandeling met een hooggedoseerd antihistaminicum faalt&#x002C; kan omalizumab in een dosis van 300 mg<\/strong> <strong>om de 4 weken (s.c.)<\/strong> gebruikt worden als adjuvante behandeling bij pati&euml;nten ouder dan 12 jaar. Omalizumab is een biosynthetisch gehumaniseerd monoklonaal antilichaam gericht tegen IgE&#x002C; het verlaagt de concentratie van vrij IgE (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=8901209'>zie 12.4.3. Monoklonale antilichamen die gericht zijn tegen IgE<\/a>).<br \/> In meerdere studies gaf omalizumab een gunstiger effect op de chronische spontane urticaria dan placebo.<span class='folia-referentie-nummer'><sup> 1<\/sup><\/span><\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>Uit een systematische review met meta-analyse van 23 gerandomiseerde&#x002C; gecontroleerde studies bij in het totaal 2480 deelnemers&#x002C; bleek dat omalizumab de symptomen van de urticaria beter verbeterde dan placebo (SMD: &minus;0&#x002C;77; 95%-BI: &minus;0&#x002C;91 tot &minus;0&#x002C;63)&#x002C; en dat gold ook voor de levenskwaliteit (SMD: &minus;0&#x002C;53; 95%-BI: -0&#x002C;67 tot -0&#x002C;39).<span class='folia-referentie-nummer'><\/span><\/li>\n<li>In een meta-analyse van 7 gerandomiseerde studies met in het totaal 1312 pati&euml;nten bereikten pati&euml;nten die omalizumab kregen vaker een volledige respons (<i>Urticaria Activity Score<\/i> = 0) dan pati&euml;nten die de placebo kregen (respectievelijk 36&#x002C;0% vs. 5&#x002C;6%&#x002C; p&lt;0&#x002C;001).<\/li>\n<li>In een meta-analyse van 45 observationele studies met in het totaal 1158 pati&euml;nten bedroeg het gemiddelde percentage volledige en parti&euml;le respons respectievelijk 72&#x002C;2% en 17&#x002C;8%.<\/li>\n<li>Omalizumab wordt als veilig beschouwd voor langetermijngebruik&#x002C; met ongeveer 4&#x002C;0% van de pati&euml;nten die ongewenste effecten vertoonden zoals hoofdpijn&#x002C; vermoeidheid en reacties op de injectieplaats.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>1<\/sup><\/span><\/li>\n<li>Kostprijs voor 1 spuit van 150 mg\/1ml: 235&#x002C;52&euro; terugbetaald in categorie <span class='ssecr-b4'>&nbsp;<\/span>(zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/ampps\/56853?cat=b'>voorwaarden en terugbetaling<\/a>).<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<h4>Ciclosporine: offlabel gebruik<\/h4>\n<p>Ciclosporine voorkomt dat de mastocyten histamine afgeven. Het wordt oraal toegediend als een <em>offlabel<\/em> adjuvante behandeling bij pati&euml;nten die niet reageren op een behandeling met hooggedoseerde antihistaminica of omalizumab.<br \/> De dosisafhankelijke ongewenste effecten beperken het gebruik ervan (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=8902553'>zie 12.3.1.4.1. Ciclosporine<\/a>).<span class='folia-referentie-nummer'><sup>2&#x002C; 3<\/sup><\/span><\/p>\n<h4>Dupilumab: nog niet goedgekeurd in deze indicatie<\/h4>\n<p>Met de interleukine-4- en -13-inhibitor dupilumab zijn enkele studies uitgevoerd bij chronische spontane urticaria&#x002C; maar momenteel wordt dit middel in Europa alleen <i>offlabel<\/i> gebruikt (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=8902645'>zie 12.3.2.2.2. IL-4\/IL-13-inhibitoren<\/a>).<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Dupilumab verbetert de score voor jeuk en de activiteitsscore van de urticaria bij pati&euml;nten met chronische spontane urticaria die geen omalizumab gekregen hebben.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Bij pati&euml;nten die slechts een parti&euml;le respons vertoonden op omalizumab of intolerant waren&#x002C; verbeterde dupilumab noch de score voor jeuk&#x002C; noch de activiteitsscore van de urticaria.<\/p>\n<div class='detailed-content'>In een gerandomiseerde studie bij 138&nbsp;pati&euml;nten met chronische spontane urticaria die niet reageerden op antihistaminica&#x002C; was dupilumab na 24&nbsp;weken werkzamer dan placebo: de ernst van de wekelijkse jeuk nam af met 5&nbsp;punten of meer (klinisch significant minimum) bij respectievelijk 72&#x002C;9% vs. 42&#x002C;6% van de pati&euml;nten (p=0&#x002C;001).<br \/> In diezelfde studie verbeterde dupilumab de score voor jeuk of de activiteitsscore van de urticaria <strong>niet<\/strong> bij pati&euml;nten met chronische spontane urticaria die slechts gedeeltelijk gereageerd hadden op omalizumab of dat middel niet verdroegen.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>1<\/sup><\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dupilumab veroorzaakt vaak ongewenste effecten&#x002C; die soms zeer ernstig zijn (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=8902645'>12.3.2.2.2. IL4-\/IL-13-inhibitoren<\/a>).<\/p>\n<h3>Zwangerschap en borstvoeding<\/h3>\n<ul>\n<li>\n<p>Weinig sederende antihistaminica kunnen in de <strong>gebruikelijke dosering<\/strong> toegediend worden aan vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>3&#x002C; 4&#x002C; 6&#x002C; 7<\/sup><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Tijdens de <b>zwangerschap<\/b> zijn loratadine en cetirizine het veiligst. Sederende antihistaminica worden afgeraden op het einde van de zwangerschap omdat ze sedatie en ademhalingsdepressie kunnen veroorzaken bij de pasgeborene.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Tijdens de periode van <b>borstvoeding<\/b> zijn (des)loratadine en (levo)cetirizine waarschijnlijk het veiligst. Sederende antihistaminica worden niet aanbevolen tijdens de borstvoeding gezien het risico op sedatie bij de zuigeling.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>De gegevens over het gebruik van montelukast tijdens de zwangerschap en de borstvoeding zijn geruststellend.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>6&#x002C; 7<\/sup><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Er kan geen uitspraak worden gedaan over de veiligheid van omalizumab en dupilumab tijdens de zwangerschap en de borstvoeding.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>6<\/sup><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Voorzichtigheid is geboden bij toediening van ciclosporine tijdens de zwangerschap&#x002C; want het verhoogt het risico op infectie bij de pasgeborene. Het gebruik tijdens de borstvoeding kan schadelijk zijn voor het kind.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>6&#x002C; 7<\/sup><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Kinderen<\/h3>\n<p>Bij kinderen kunnen weinig sederende antihistaminica in de gebruikelijke dosering toegediend worden. Als het kind onvoldoende reageert&#x002C; kan het nuttig zijn om over te schakelen op een ander weinig sederend antihistaminicum.<br \/> Als de weinig sederende antihistaminica onvoldoende effect hebben in de gebruikelijke dosering&#x002C; wordt het kind best doorverwezen worden naar een specialist.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>4<\/sup><\/span><\/p>\n<h2> Bronnen<\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>Kolkhir P&#x002C; Bonnekoh H et al. Chronic Spontaneous Urticaria. A Review. JAMA 2024;332:1464-77 (doi: <a href='https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jama\/article-abstract\/2824115'>10.1001\/jama.2024.15568<\/a>)<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>BMJ Best Practice&#x002C; <a href='https:\/\/bestpractice.bmj.com\/topics\/en-gb\/844\/management-approach'>Urticaria and angio-oedema<\/a>&#x002C; geraadpleegd op 20\/01\/25.<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span>&nbsp;DynaMed&#x002C; <a href='https:\/\/www-dynamed-com.gateway2.cdlh.be\/condition\/chronic-urticaria#GUID-0A030FF1-BAA8-4860-83D6-CF276D865D1A'>Chronic Urticaria&gt;Management<\/a>&#x002C; geraadpleegd op 20\/01\/25.<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span>&nbsp;NHG-Behandelrichtlijn. <a href='https:\/\/richtlijnen.nhg.org\/behandelrichtlijnen\/urticaria-en-angio-oedeem#volledige-tekst'>Urticaria en angio-oedeem<\/a>&#x002C; gepubliceerd: oktober 2019 (laatste aanpassing juni 2024). Geraadpleegd op 20\/01\/25.<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>5<\/span>&nbsp;Federatie Medisch Specialisten&#x002C; <a href='https:\/\/richtlijnendatabase.nl\/richtlijn\/chronische_spontane_urticaria\/stepped-care_behandeling.html'>Chronische spontane urticaria<\/a>&#x002C; beoordeeld 03\/12\/2015.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>6<\/span>&nbsp;Bijwerkingencentrum <a href='https:\/\/www.lareb.nl\/'>Lareb<\/a>&#x002C; geraadpleegd op 10\/02\/2025.<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>7<\/span>&nbsp;Le Centre de R&eacute;f&eacute;rence sur les Agents T&eacute;ratog&egrave;nes&#x002C; Le <a href='https:\/\/www.lecrat.fr\/'>CRAT<\/a>&#x002C; geraadpleegd op 10\/02\/2025.<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>8<\/span>&nbsp;NICE&#x002C; Chronic urticaria: off-label doses of cetirizine&#x002C; Published 08 July 2014.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inleiding Chronische urticaria wordt gedefinieerd als een huidaandoening in de  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20353],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175068","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2025-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175068"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177650,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175068\/revisions\/177650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}