{"id":175352,"date":"2023-03-09T00:00:00","date_gmt":"2023-03-08T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/vaste-associatie-ibuprofen-codeine-risico-van-ernstige-ongewenste-effecten-op-ibuprofen-door-afhankelijkheid-aan-codeine\/"},"modified":"2026-03-26T17:30:26","modified_gmt":"2026-03-26T16:30:26","slug":"vaste-associatie-ibuprofen-codeine-risico-van-ernstige-ongewenste-effecten-op-ibuprofen-door-afhankelijkheid-aan-codeine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/vaste-associatie-ibuprofen-codeine-risico-van-ernstige-ongewenste-effecten-op-ibuprofen-door-afhankelijkheid-aan-codeine\/","title":{"rendered":"Vaste associatie ibuprofen + code\u00efne: risico van ernstige ongewenste effecten op ibuprofen door afhankelijkheid aan code\u00efne"},"content":{"rendered":"<p>Het is goed bekend dat NSAID&rsquo;s ernstige ongewenste effecten kunnen veroorzaken&#x002C; onder andere gastro-intestinale en renale ongewenste effecten&#x002C; zeker bij risicopati&euml;nten (bv. ouderen) en bij langdurig gebruik van hoge doses. Het associ&euml;ren van&nbsp;code&iuml;ne&nbsp;met ibuprofen&#x002C; zoals in de vaste associatie Brufen Codeine&reg; (400 mg ibuprofen + 30 mg code&iuml;ne per tablet)&#x002C; kan chronisch gebruik en misbruik in de hand werken. Dit kan leiden tot&nbsp; langdurig gebruik van ibuprofen aan veel hogere doses dan de aanbevolen dosis.<\/p>\n<p>Er zijn meldingen van ernstige renale&#x002C; gastro-intestinale en metabole&nbsp;toxiciteit bij pati&euml;nten die ibuprofen + code&iuml;ne gebruiken&#x002C; soms met fatale afloop. In de meeste gevallen was er sprake van <b>langdurig<\/b> <b>gebruik van<\/b> <b>hoge doses ibuprofen <\/b>door het ontstaan van <b>afhankelijkheid aan code&iuml;ne<\/b>. De voornaamste gemelde ongewenste effecten waren: gastro-intestinale perforatie en bloeding&#x002C; ernstige anemie&#x002C; nierinsuffici&euml;ntie&#x002C; renale tubulaire acidose&#x002C; ernstige hypokali&euml;mie.<\/p>\n<p>Het <b>Europees geneesmiddelenbewakingscomit&eacute; <\/b>(PRAC) van het Europees geneesmiddelenbureau (EMA) evalueerde recent het risico van <b>renale tubulaire acidose en hypokali&euml;mie<\/b> na gebruik van de vaste associatie ibuprofen + code&iuml;ne.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>De meerderheid van de meldingen van renale tubulaire acidose en hypokali&euml;mie betroffen pati&euml;nten die meer dan 12 tabletten per dag namen&#x002C; soms gedurende meerdere jaren. Maar in<br \/> 3 gevallen gaat het over pati&euml;nten op therapeutische doses gedurende 5 weken (n = 1)&#x002C; 3 maand (n = 1) of 1 jaar (n = 1). De pati&euml;nten van wie de leeftijd bekend was&#x002C; waren tussen 28 en 58 jaar oud (mediaan 38 jaar). In de meeste gevallen hadden de pati&euml;nten geen voorgeschiedenis van geneesmiddelafhankelijkheid of psychiatrische co-morbiditeit.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Er moet aan renale tubulaire acidose gedacht worden bij pati&euml;nten op ibuprofen + code&iuml;ne die zich aanbieden met onverklaarbare<em><b>&nbsp;<\/b><\/em>hypokali&euml;mie en metabole acidose of symptomen die kunnen wijzen op renale tubulaire acidose&#x002C; zoals algemene zwakte of verminderd bewustzijn.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Er wordt een waarschuwing voor dit risico opgenomen in de SKP&rsquo;s en bijsluiters van de specialiteiten met ibuprofen + code&iuml;ne.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>1&#x002C;2<\/sup><\/span><\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<p>Op basis van literatuuronderzoek en gegevens uit de Ierse en Europese databases voor geneesmiddelenbewaking werden 24 gevallen van <strong>renale tubulaire acidose<\/strong> en 8 gevallen van <strong>hypokali&euml;mie<\/strong> (zonder renale tubulaire acidose) ge&iuml;dentificeerd met ibuprofen+code&iuml;ne. Er werden ook 6 gevallen van renale tubulaire acidose met ibuprofen alleen ge&iuml;dentificeerd. De pati&euml;nten van wie de leeftijd bekend was (n = 31) waren tussen 28 &agrave; 58 jaar oud (mediaan 38 jaar). In de meeste gevallen hadden de pati&euml;nten geen voorgeschiedenis van geneesmiddelafhankelijkheid of psychiatrische co-morbiditeit. De ongewenste effecten werden meestal gezien na gebruik van de associatie in hoge doses (meestal tussen de 12 &agrave; 40-60 tabletten per dag)&#x002C; gedurende enkele maanden tot jaren.<br \/> &nbsp;<br \/> In de Europese database voor geneesmiddelenbewaking werd ook gezocht naar gevallen van <strong>misbruik en afhankelijkheid<\/strong> met de associatie ibuprofen+code&iuml;ne: er werden 99 gevallen van afhankelijkheid en<br \/> 48 gevallen van geneesmiddelmisbruik ge&iuml;dentificeerd waarvoor de associatie het enige verdachte geneesmiddel was. De meest frequent gemelde ongewenste effecten waren: gastro-intestinale bloeding&#x002C; anemie&#x002C; ulcus pepticum\/ gastro-intestinale perforatie&#x002C; acute nierinsuffici&euml;ntie. De gemiddelde leeftijd van de pati&euml;nten was ongeveer 40 jaar.<br \/> &nbsp;<br \/> De meeste gevallen werden gemeld in landen waar&#x002C; anders dan in Belgi&euml;&#x002C; ibuprofen + code&iuml;ne vrij verkrijgbaar is.<br \/> <span id='cke_bm_1133E' style='display: none;'>&nbsp;<\/span><!--[if supportFields]><span style=\u2019font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language: NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA\u2019><span style=\u2019mso-element:field-end\u2019><\/span><\/span><![endif]--><\/p>\n<p> <!--[if supportFields]><span style=\u2019font-size:12.0pt; line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language:NL-BE; mso-bidi-language:AR-SA\u2019><span style=\u2019mso-element:field-end\u2019><\/span><\/span><![endif]--><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> Commentaar van het BCFI<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>De vaste associatie ibuprofen&nbsp;+&nbsp;code&iuml;ne kan afhankelijkheid veroorzaken&#x002C; waardoor langdurig hoge doses ibuprofen gebruikt worden. Naast de gekende risico&rsquo;s van ibuprofen (bv. gastro-intestinale ongewenste effecten&#x002C; &hellip; : zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=6775'>Repertorium 9.1.1.<\/a>)&#x002C; moet rekening gehouden worden met een risico van renale tubulaire acidose en hypokali&euml;mie. De aanbeveling van het PRAC om dit risico te vermelden in de SKP versterkt onze boodschap in het <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/9?frag=6718'>Repertorium hoofdstuk 8.3.2.<\/a>: &ldquo;<i>De plaats van de associatie ibuprofen + code&iuml;ne is niet duidelijk en het gebruik ervan zou moeten beperkt zijn in de tijd.&rdquo;<\/i> Uit de veiligheidsgegevens blijkt dat de meldingen ook jonge personen betreffen (gemiddelde leeftijd ongeveer 40 jaar) en personen zonder bekende voorgeschiedenis van geneesmiddelafhankelijkheid of psychiatrische stoornissen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In dit artikel wordt hypokali&euml;mie onder de aandacht gebracht. Dit mag niet verward worden met het risico van hyperkali&euml;mie door NSAID&rsquo;s&#x002C; vooral bij pati&euml;nten met nierinsuffici&euml;ntie en pati&euml;nten die kaliumsupplementen&#x002C; kaliumsparende diuretica&#x002C; ACE-inhibitoren of sartanen nemen of heparines gebruiken.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Gezien het risico van afhankelijkheid aan tramadol kan een soortgelijk risico niet uitgesloten worden met de vaste associatie tramadol + dexketoprofen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Besluit<\/b>: vaste associaties van een opio&iuml;d en een NSAID zijn in principe af te raden&#x002C; en als ze toch gebruikt wordt&#x002C; dan enkel voor zeer kortdurende behandelingen. Wanneer beide geneesmiddelen gelijktijdig gebruikt zouden moeten worden&#x002C; is het beter te opteren voor de individuele componenten in aparte specialiteiten. Dit laat toe de dosis beter aan te passen en vermindert het risico op ongewenste effecten door het NSAID.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> Specifieke bronnen<\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>EMA. Meeting highlights from the Pharmacovigilance Risk Assessment Committee (PRAC) 26-29 September 2022. <a href='https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/news\/meeting-highlights-pharmacovigilance-risk-assessment-committee-prac-26-29-september-2022'>News 30\/09\/22<\/a><\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>EMA. PRAC recommendations on signals. <a href='https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/documents\/prac-recommendation\/prac-recommendations-signals-adopted-26-29-september-2022-prac-meeting_en.pdf'>EMA\/PRAC\/781568\/2022 (24\/10\/22)<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het is goed bekend dat NSAID&rsquo;s ernstige ongewenste effecten kunnen  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,14916],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175352","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2023-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175352"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177934,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175352\/revisions\/177934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edu8.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}